40. rocznica śmierci Zdzisława Maklakiewicza

9 października 2017 roku mija 40. rocznica śmierci Zdzisława Maklakiewicza.

Zdzisław Maklakiewicz urodził się 9 lipca 1927 roku w Warszawie. Podczas II wojny światowej był żołnierzem Armii Krajowej, uczestnikiem powstania warszawskiego. Studia aktorskie zaczynał pod koniec lat 40. w Warszawie, ale ukończył je w 1951 roku w PWST w Krakowie. Należy do najpopularniejszych aktorów w dziejach polskiej kinematografii. Ma na swoim koncie dziesiątki niezapomnianych ról teatralnych i filmowych. Jest również współautorem scenariusza do komedii obyczajowej Andrzeja Kondratiuka „Jak to się robi”, w której wystąpił też w podwójnej roli: reżysera filmowego Zdzisława Kozłowskiego oraz ambitnego muzyka. Do historii polskiego kina przeszła jego kreacja inżyniera Mamonia w kultowym „Rejsie” Marka Piwowskiego, gdzie zagrał u boku swojego przyjaciela Jana Himilsbacha.

Bogata filmografia

Tuż po ukończeniu szkoły teatralnej Zdzisław Maklakiewicz dostał angaż w stołecznym Teatrze Syrena. Występowała także w Teatrze Polskim oraz Teatrze Ludowym w Warszawie. Grał w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie, a w latach 1958-1962 na deskach Teatru Wybrzeże w Gdańsku. W latach 1962-1964 był z kolei aktorem Teatru Kameralnego i Teatru Polskiego we Wrocławiu. W latach 1967-1969 występował w Starym Teatrze w Krakowie, zaś w latach 70. w Teatrze Narodowym oraz Teatrze Rozmaitości w Warszawie.

Na dużym ekranie zadebiutował rolą studenta prawa Józefa Bednarczyka we „Wspólnym pokoju”  (1959) w reżyserii wizjonera polskiego kina Wojciecha Jerzego Hasa. U tego samego twórcy zagrał też kierowcę Gabrysia w „Złocie”, dziennikarza Zenona w „Jak być kochaną” czy też Don Roque Busquerosa w „Rękopisie znalezionym w Saragossie” oraz Maruszewicza w słynnej ekranizacji „Lalki” Bolesława Prusa. Znalazł się również w obsadzie filmów m.in. takich reżyserów jak: Stanisław Bareja („Przygoda z piosenką”, „Brunet wieczorową porą”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”), Julian Dziedzina („Rachunek sumienia”, „Święta wojna”, „Bokser”), Jerzy Hoffman  i Edward Skórzewski („Prawo i pięść”, „Trzy kroki po ziemi”, „Ojciec”), Paweł Komorowski („Ostatni po Bogu”, „Przystań”), Tadeusz Konwicki („Salto”), Stanisław Lenartowicz („Cała naprzód”, „Zabijaka”, „Pamiętnik pani Hanki”, „Giuseppe w Warszawie”, „Za rok, za dzień, za chwilę…”, „Opętanie”), Janusz Majewski („Urząd”, „Zaklęte rewiry”), Janusz Morgenstern („Dwa żebra Adama”, „Trzeba zabić tę miłość”) czy też Jerzy Skolimowski („Bariera”).  Za drugoplanową rolę sierżanta Franciszka Knapsa w filmie „Czerwone i złote” Stanisława Lenartowicza otrzymał nagrodę na Lubuskim Lecie Filmowym (1970).

Aktor Kondratiuków

Zdzisław Maklakiewicz był jednym z ulubionych aktorów Andrzeja Kondratiuka. Oprócz wspomnianego już filmu „Jak to się robi” wystąpił również  w zrealizowanych przez tego reżysera „Wniebowziętych” (razem z Janem Himilsbachem), „Dziura w ziemi”, „Chciałbym się ogolić” czy też w uznawanej za filmowe arcydzieło „Hydrozagadce”. Do swoich produkcji angażował Zdzisława Maklakiewicza także drugi z braci Kondratiuków – Janusz („Pies”, „Głowy pełne gwiazd”).

Zdzisław Maklakiewicz zmarł w Warszawie 9 października 1977 roku w do dziś nie do końca wyjaśnionych okolicznościach. 2 sierpnia 2009 roku prezydent RP Lech Kaczyński pośmiertnie odznaczył go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za osiągnięcia w działalności na rzecz rozwoju polskiej kultury”. Natomiast w lutym 2015 roku ukazała się książka Marty Maklakiewicz pt. „Maklak. Oczami córki”.

Marcin Zawiśliński

Zdjęcie Zdzisława Maklakiewicza pochodzi z serwisu Fototeka FINA.

09.10.2017