To był bardzo udany rok dla polskiego kina, m.in. za sprawą „Idy” Pawła Pawlikowskiego, która odniosła spektakularny sukces nie tylko na naszym kontynencie – zdobywając 5 Europejskich Nagród Filmowych, ale również w USA, gdzie została nominowana do Złotych Globów oraz znalazła się na krótkiej liście filmów mających szansę na Oscara. Również polscy twórcy dokumentalni zostali docenieni – „Joanna” Anety Kopacz oraz „Nasza klątwa” Tomasza Śliwińskiego znalazły się na skróconej liście filmów z szansą na nagrodę Amerykańskiej Akademii Filmowej w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Dokumentalny.

„Ida” Pawła Pawlikowskiego jest jednym z największych sukcesów w historii polskiego kina na arenie międzynarodowej. Film sprzedano do ponad 50 krajów, we Francji obejrzało go blisko 500 tys. widzów, ponad 100 tys. we Włoszech, po kilkadziesiąt tysięcy w Hiszpanii, Holandii, czy Wielkiej Brytanii. 13 grudnia w Rydze, podczas rozdania Europejskich Nagród Filmowych, otrzymał aż pięć statuetek – w tym najważniejszą, tytuł Najlepszego Filmu Europejskiego 2014. Nagrodzono również reżysera filmu Pawła Pawlikowskiego i autorów scenariusza: Pawła Pawlikowskiego i Rebeccę Lenkiewicz. Łukasz Żal i Ryszard Lenczewski zostali laureatami Nagrody im. Carla Di Palmy dla Najlepszego Europejskiego Autora Zdjęć. Twórcy „Idy” otrzymali także nagrodę EFA People’s Choice Award, przyznawaną przez publiczność.

W USA „Ida” była wymieniana jako faworyt kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny w wielu rankingach oscarowych. Na sukces filmu w Stanach złożyły się nie tylko nagrody zdobyte na festiwalach, ale również kinowy boxoffice, który wyniósł ponad 3,7 miliona dolarów. W efekcie pod koniec roku, „Ida” uzyskała nagrody wielu stowarzyszeń krytyków filmowych (m.in. w Nowym Jorku, Los Angeles czy San Francisco) dla Najlepszego Filmu Nieanglojęzycznego oraz nominację do Złotego Globu – właśnie w tej kategorii. W połowie grudnia Amerykańska Akademia Filmowa podała skróconą listę filmów branych pod uwagę w wyścigu o statuetkę dla Najlepszego Filmu Nieanglojęzycznego. „Ida” znalazła się na niej wraz z ośmioma innymi tytułami.

Triumf w Stanach odniosły też dwa polskie dokumenty, które na oscarowej shortliście w kategorii Najlepszy Krótkometrażowy Film Dokumentalny, znalazły się wśród sześciu innych filmów. Sukces „Joanny” Anety Kopacz został wsparty nagrodami m.in. na festiwalach w Palm Springs, Los Angeles i nominacją do nagrody Cinema Eye Honors . „Nasza klątwa” Tomasza Śliwińskiego, poza wpisem na shortlistę, uzyskała m.in. nominację do prestiżowej nagrody Międzynarodowego Stowarzyszenia Dokumentalistów (IDA).

Inne polskie dokumenty również odnosiły spektakularne sukcesy – film „Badjao. Duchy z morza” Elizy Kubarskiej otrzymał Nagrodę Specjalną Jury 21. MFF Hot Docs w Toronto, „Efekt domina” Elwiry Niewiery i Piotra Rosołowskiego zdobył najważniejsze laury Krakowskiego Festiwalu Filmowego, „Deep Love” Jana P. Matuszyńskiego wygrał Konkurs Filmów Dokumentalnych 36. MFF w Moskwie, „15 stron świata” Zuzanny Solakiewicz został najlepszym filmem sekcji La Semaine de la Critique 67. MFF w Locarno, „Marzenie Julii” Hanny Polak otrzymało Nagrodę Specjalną Jury 22. MFF Dokumentalnych IDFA w Amsterdamie.

Wiele nagród zdobyła „Papusza” Krzysztofa Krauzego i Joanny Kos-Krauze, m.in. za najlepszy film i reżyserię na 12. MFF w Pune w Indiach, Nagrodę Specjalną Jury na 33. MFF w tureckim Stambule, cztery nagrody – w tym za Najlepszy Zagraniczny Film Jury FIPRESCI oraz Nagrodę Publiczności – na 32. Urugwajskim MFF, Nagrodę za Najlepszą Reżyserię na Brazylijskim MFF. Cieszą nagrody dla Grzegorza Jaroszuka za Najlepszy Debiut Fabularny na 22. MF Kina Niezależnego Raindance w Londynie, Roberta Więckiewicza dla Najlepszego Aktora na 27. MFF w Tokio za rolę w filmie „Pod Mocnym Aniołem” Wojciecha Smarzowskiego, Katarzyny Klimkiewicz i Domingi Sotomayor za Najlepszy Film w Konkursie Filmów Krótkometrażowych MFF w Rotterdamie za „Wyspę”.

Warto również wspomnieć o nagrodach dla nowej przewodniczącej zarządu EFA, Agnieszki Holland, za „Gorejący krzew”, w tym Gratias Agit, przyznawaną przez czeski rząd. Po raz kolejny potwierdzona została renoma polskich operatorów – 2014 rok należał do Ryszarda Lenczewskiego i Łukasza Żala – autorów zdjęć do „Idy”, którzy zdobyli m.in. ASC Spotlight Award oraz zostali wpisani przez Variety na listę 10 Cinematographers to Watch.

Do pobrania: