"Mniejsze niebo" zrekonstruowane cyfrowo

Fot. Paulina Bez, PISF
Jerzy Rutowicz, Monika Stefanowicz, Zygmunt Krauze. Fot. Paulina Bez, PISF

 

14 listopada 2011 w kinie Kultura odbyła się kolejna uroczysta premiera filmu zrekonstruowanego cyfrowo w ramach projektu KinoRP. Tym raz publiczność mogła podziwiać w nowej odsłonie obraz „Mniejsze niebo” w reżyserii Janusza Morgensterna. Cyfrowa rekonstrukcja filmu jest współfinansowana przez PISF- Polski Instytut Sztuki Filmowej.

„Mniejsze niebo”

Film jest portretem dojrzałego mężczyzny, który porzuca udane życie i szuka nowej drogi. Kariera naukowa, mieszkanie, piękna żona, udane dzieci – przestają mu wystarczać.  Pewnego dnia postanawia zamieszkać na dworcu. Premiera filmu odbyła się we wrześniu 1981 roku. Niedoceniony i niezauważony w Polsce, obraz Janusza Morgensterna, zdobył w 1983 roku nagrody na festiwalach w Panamie i Poitiers.

Obraz został wyprodukowany przez Studio Filmowe Perspektywa, które włączyło się w jego rekonstrukcję.

Adaptacja książki Johna Waina

Obraz Janusza Morgensterna jest adaptacją książki brytyjskiego pisarza Johna Waina o tym samym tytule. – Kuba bardzo się cieszył, kiedy zobaczył film w zrekonstruowanej wersji. Opowiadał, że bardzo mu zależało na ekranizacji powieści. (…) Sam pojechał do Londynu, spotkał się z autorem, te prawa uzyskał i film powstał. Jak wiemy, niestety nie trafił w swój czas. Tym cenniejsze jest to, że teraz ten film wraca – opowiadała Dorota Ostrowska-Orlińska, dyrektor Studia Filmowego Perspektywa.

Roman Wilhelmi w roli głównej

W postać głównego bohatera – naukowca Artura Gutnera, który postanawia zamieszkać na dworcu – wcielił się Roman Wilhelmi. Aktor w tamtym okresie zagrał również dwie ważne w jego karierze role: w „Ćmie” Tomasza Zygadły i „Wojnie światów” Piotra Szulkina. – On szalenie przygotowywał się, analizował postać, którą musiał potem stworzyć w filmie. (…) Był tym tak przejęty, że codziennie grał swoją postać, nawet nie w czasie zdjęć – wspominał w czasie premiery Jerzy Rutowicz, kierownik produkcji „Mniejszego nieba”.

Doświadczenie na całe życie


W filmie zagrali również inni znani polscy aktorzy m.in. Władysłąw Kowalski, Beata Tyszkiewicz, Jan Englert. Obecna na uroczystym pokazie Monika Stefanowicz, która zagrała córkę głównego bohatera, bardzo ciepło wspominała czas pracy nad filmem: – Udział w tym filmie wyznaczył moją późniejszą drogę zawodową. Skończyłam szkołę teatralną (…). Miałam wtedy 17 lat, grałam więc trochę młodszą niż byłam. To doświadczenie zostało we mnie bardzo głęboko na całe życie – opowiadała aktorka.

Trzy dworce w jednym

Jerzy Rutowicz przypomniał o problemach związanych ze scenografią, w której dzieje się akcja „Mniejszego nieba”. – Wielkim problemem przy tym filmie był obraz scenograficzny. (…) zaproponowałem Kubie, żeby stworzyć z trzech dworców jeden i tak też się stało. Wykorzystaliśmy Wrocław, Budapeszt i Lipsk.(…) Mieliśmy oczywiście kłopoty z napisami, bo każdy dworzec miał je w innym języku, ale jakoś z tego wybrnęliśmy – wspominał Rutowicz.

Awangardowa ścieżka muzyczna

Autorem muzyki, która pojawia się w „Mniejszym niebie” jest kompozytor Zygmunt Krauze. – Byłem bardzo zaskoczony, kiedy Kuba przyszedł do mnie i zaproponował skomponowanie muzyki (…) bo w tym czasie byłem postrzegany jako kompozytor muzyki awangardowej – takiej, której nikt nie chce słuchać. (…) Byłem bardzo szczęśliwy.

Janusz Morgenstern

Listopadowa premiera cyfrowo zrekonstruowanego filmu „Mniejsze niebo” jest uhonorowaniem niedawno zmarłego reżysera. Janusz Morgenstern od samego początku projektu był sympatykiem KinoRP i aktywnie uczestniczył w rekonstrukcji swoich filmów. Oprócz „Mniejszego nieba” odnowione zostały również inne filmy reżysera: „Trzeba zabić tę miłość”, „Do widzenia, do jutra” i „Jowita”.

Rekonstrukcja filmu współfinansowana przez PISF

Film został zrekonstruowany dzięki wsparciu finansowemu PISF – Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Nowy, odświeżony wygląd dzieło Janusza Morgensterna zawdzięcza domowi postprodukcyjnemu The Chimney Pot, który ma na koncie rekonstrukcje takich obrazów jak: „Sanatorium pod Klepsydrą”, „Wesele”, „Rękopis znaleziony w Saragossie” czy „Do widzenia, do jutra”. Rekonstrukcją dźwięku zajmowała się firma Soundplace Dukszta&Malisz.

Projekt KinoRP

KinoRP to przedsięwzięcie zainicjowane w roku 2008. Projekt ma na celu rekonstrukcję najwybitniejszych dzieł polskiej sztuki filmowej i dostosowanie jakości filmu do możliwości technicznych najnowszej technologii projekcji. Za jego koordynację odpowiada firma KPD.

 

Partnerami projektu są: Studio Filmowe Kadr, Studio Filmowe Oko, Studio Filmowe Perspektywa, Studio Filmowe Tor, Studio Filmowe Zebra, The Chimney Pot, Studio Filmowe TPS, Yakumama Film, Dukszta&Malisz, TOYA Studios. KinoRP honorowym patronatem objął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski.

 

Film „Mniejsze niebo” będzie pokazywany w ramach specjalnych pokazów „Kino bez napisów”, które odbędą się w kinie Kultura w Warszawie i kinie „Polonia” w Łodzi.

 

Rekonstrukcja arcydzieł polskiej kinematografii w ramach KinoRP jest współfinansowana przez PISF – Polski Instytut Sztuki Filmowej.

 

Paulina Bez

15.11.2011