Obrady Kongresu Obywateli Kultury

Pakt dla Kultury. Fot. Marcin Kułakowski
Podpisanie „Paktu dla Kultury”. Fot. Marcin Kułakowski

 

W dniach 13-14 maja w Warszawie odbył się Kongres Obywateli Kultury. Jego zwieńczeniem było podpisanie w warszawskim Muzeum Narodowym „Paktu dla Kultury” – porozumienia pomiędzy rządem i przedstawicielami środowisk twórczych, tworzących ruch społeczny Obywatele Kultury.

 

Pod „Paktem dla Kultury” swoje podpisy złożyli premier Donald Tusk i przedstawicieli ruchu społecznego Obywatele Kultury. Głównym postulatem „Paktu” jest zobowiązanie polskiego rządu do przekazania co najmniej 1% ze środków budżetu państwa na finansowanie kultury w perspektywie do 2015 roku.

 

W podpisaniu „Paktu dla Kultury” wzięło udział 30 sygnatariuszy: socjolog Edwin Bendyk, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Michał Boni, prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich Jacek Bromski, wicedyrektor Muzeum Narodowego Beata Chmiel, prezes Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych Piotr Frączak, ekonomista prof. Jerzy Hausner, prezydent polskiej Akademii Filmowej Agnieszka Holland, dyrektor teatru TR w Warszawie Tomasz Janowski, prezes Polskiej Rady Muzyki Krzysztof Knittel, artystka Katarzyna Kozyra, reżyser filmowy Krzysztof Krauze, prezes Fundacji Nowoczesna Polska Jarosław Lipszyc, dyrektor PR Mercedes Benz Polska Ewa Łabno-Falęcka, reżyser teatralny Paweł Łysak, reżyser i aktor Krzysztof Materna, profesor kulturoznawstwa Andrzej Mencwel, dyrektor Muzeum Współczesnego we Wrocławiu Dorota Monkiewicz, dyrektor Muzeum Narodowego Agnieszka Morawińska, dyrektor Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie Joanna Mytkowska, dyrektor Instytutu Teatralnego w Warszawie Maciej Nowak, dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Agnieszka Odorowicz, dyrektor Biblioteki Publicznej w Grodzisku Mazowieckim Dorota Olejnik, prezes polskiego Pen Clubu Adam Pomorski, dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza Paweł Potoroczyn, prezes Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego Krzysztof Sadowski, wydawca książek Beata Stasińska, prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Sergiusz Sterna-Wachowiak, prezes Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych Maciej Strzembosz, dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi Jarosław Suchan, redaktorka „Krytyki Politycznej” Agata Szcześniak, reżyser teatralny Krzysztof Warlikowski, dyrektor Galerii Zachęta Hanna Wróblewska, twórca stowarzyszenia Klon-Jawor Kuba Wygnański, malarz i członek Komitetu Obywatelskiego Mediów Publicznych Iwo Zaniewski, dziennikarz Jacek Żakowski.

 

Każdy Polak aspiruje do bycia Obywatelem Kultury – powiedział po podpisaniu „Paktu dla Kultury” premier Donald Tusk. – Ten „Pakt” zrodził się z dyskusji ludzi, którzy wiedzą na co dzień, co znaczy oddawać swój czas, swoje życie i energię na rzecz kultury. Podpisanie „Paktu dla Kultury” traktuję jako zobowiązanie (…). Zrobimy wszystko, aby to zobowiązanie wykonać. Premier Donald Tusk dodał także, że wreszcie zaczynamy rozumieć, że w kulturę warto inwestować. – Warto inwestować dla samej kultury, ale kultura to także opłacalny interes dla państwa, dla narodu i dla naszych obywateli.

 

Dokument przygotowany przez ruch społeczny Obywatele Kultury, postuluje zapewnienie równego dostępu do dóbr kultury wszystkim obywatelom, przyjęcie nowoczesnej ustawy medialnej, gwarantującej realizację misji przez media publiczne, powołanie do 30 czerwca Zespołu ds. Paktu dla Kultury złożonego z przedstawicieli administracji rządowej, organizacji społecznych, samorządu i Obywateli Kultury. „Pakt dla Kultury” ma charakter otwarty, może do niego przystąpić każdy podmiot uznający jego postanowienia i działający na rzecz kultury.

 

Wcześniej, pierwszego dnia Kongresu w stolicy odbyło się 16 paneli: dyskusje toczyły się przez cały dzień w Bibliotece Narodowej, Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Teatrze Rozmaitości, Centrum Kultury Nowy Wspaniały Świat, siedzibie Związku Artystów Scen Polskich, Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, Teatrze Dramatycznym, Muzeum Sztuki Nowoczesnej i kinie Kultura.

 

Najwięcej, bo aż pięć paneli, odbyło się w kinie Kultura. Pierwsza dyskusja „Pakt misyjny czy nowa ustawa medialna?” została zorganizowana przez Stowarzyszenie Filmowców Polskich. Uczestnicy tego panelu: były marszałek sejmu Marek Borowski, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Jan Dworak, były wiceminister kultury Jarosław Sellin i malarz, członek Komitetu Obywatelskiego Mediów Publicznych Iwo Zaniewski, dyskutowali o potrzebie nowej ustawy medialnej, która powinna uzdrowić media publiczne. Paneliści rozważali kwestię finansowania mediów publicznych oraz zastanawiali się co zrobić, aby zwiększyć wpływy z abonamentu. Poruszono także temat telewizji publicznej, która nie powinna być upolityczniona. Wszyscy uczestnicy dyskusji zadeklarowali chęć współpracy przy uzdrawianiu mediów publicznych.

 

Drugie spotkanie, „Ustawa o zamówieniach publicznych – fakty i mity” zorganizowane przez Polski Instytut Sztuki Filmowej, dotyczyło problemów ze znajomością prawa zamówień publicznych. Zaproszeni do dyskusji goście: były naczelny architekt Warszawy Michał Borowski, redaktor naczelny pisma „Zamówienia publiczne” Tomasz Czajkowski, wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu Jerzy Fedorowicz i wiceprezydent Krakowa Magdalena Sroka, dyskutowali o swoich doświadczeniach związanych z zamówieniami publicznymi oraz specyfice zamówień w sferze kultury. Ich zdaniem obecnie obowiązująca ustawa zamiast pomagać, utrudnia wydatkowanie środków publicznych z powodu wielu niejasności. Paneliści wystosowali postulat, by prawo dotyczące zamówień publicznych zostało gruntowanie przebudowane.

 

Trzeci panel, „Czy VAT jest barierą w rozwoju kultury?” zorganizowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej, poruszał kwestię opłacalności bycia podatnikiem VAT przez instytucje kultury. Wiceminister finansów Maciej Grabowski, dyrektor generalny Izby Wydawców Maciej Hoffman, dyrektor Muzeum Pałac w Wilanowie Paweł Jaskanis, doradca podatkowy prof. Witold Modzelewski, członek Sejmowej Komisji Finansów Publicznych posłanka Joanna Mucha i była wiceminister finansów Elżbieta Mucha zgodzili się, że obecny kształt podatku VAT nie zawsze wpływa pozytywnie na rozwój kultury, a czasami go hamuje. Poruszyli kwestię podniesienia stawki podatku VAT na książki i zawiłości podatkowych, związanych z rewaloryzacją zabytków. Według zaproszonych gości, należałoby wspólne wypracować nowy model tego podatku tak, aby nie hamował on rozwoju polskiej kultury.

Kolejna dyskusja, „Po co nam tradycja? Po co nam nowoczesność?”, której pomysłodawcą była Krajowa Izba Producentów Audiowizaulnych, poruszyła kwestię konfrontacji tradycji z nowoczesnością i jej wpływu na funkcjonowanie współczesnego społeczeństwa. Zaproszeni do dyskusji goście: socjolog Paweł Śpiewak, wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego Dariusz Gawin, profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego Andrzej Mencwel i Karolina Wigura z „Krytyki Politycznej” rozmawiali o różnych modelach nowoczesności. Rozróżnili również dwa pojęcia tradycji i konserwatyzmu, które często są ze sobą mylone. Zauważyli, że nowoczesność czasami bywa wsteczna, a tradycja promodernistyczna.

 

Dzień spotkań w kinie Kultura zamknął specjalny panel plenarny „Czy buty są ważniejsze od Szekspira?. Odbiorca kultury w centrum zainteresowania”, w którym uczestniczyli: prezes Narodowego Banku Polskiego Marek Belka, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Michał Boni, prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz, historyk i krytyk sztuki Anda Rottenberg, wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego Dariusz Gawin i prezes Giełdy Papierów Wartościowych Ludwik Sobolewski. Przedstawiciele strony rządowej zgodzili się, że nakłady na kulturę w Polsce powinny się systematycznie zwiększać. Paneliści porównali model finansowania kultury w Polsce z innymi krajami na świecie, omówili także związki między rozwojem biznesu i kulturą.

 

##VIDEO:94##

 

##VIDEO:95##

 

##VIDEO:96##

 

##VIDEO:97##

 

Więcej informacji oraz pełna treść „Paktu dla Kultury” na stronie: www.obywatelekultury.pl.

15.05.2011